Bij Edith thuis staat een onbekende kist. Bij een bezoek aan het Elisabeth Weeshuis Museum zag ze dezelfde kist in een andere kleur: de ‘uitzetkist’ van een weesmeisje. Edith’s kist bleek van haar overgrootmoeder, die in het Elisabeth Weeshuis woonde. Samen met haar ouders Gerrit Jan en Emilie van Dijk ging Edith op zoek naar het verleden van oma Van der Mast, geboren Maria Pels.

Maria is de dochter van sigarenmaker Karel Pels en zijn vrouw Neeltje.  Twee maanden na Maria’s geboorte overlijdt haar broer Nicolaas, pas 1,5 jaar oud. Maria krijgt daarna nog twee broertjes: Nicolaas en Gerrit. Ze is 10 als ook deze Nicolaas doodgaat. Mijn moeder Emilie, Maria’s kleindochter, herinnert zich dat oma geëmotioneerd raakte toen ze dit vertelde.

Het huwelijk van Maria’s ouders is verre van harmonisch. In 1891 verblijft het gezin enkele maanden in Rotterdam. Rond die tijd gaat moeder Neeltje zich steeds vreemder gedragen. Volgens vader Karel kwam ze soms dagen en nachten niet thuis. Nadat Nicolaas overlijdt in 1897, vertrekt moeder opnieuw naar Rotterdam. Datzelfde jaar wordt het huwelijk officieel ontbonden. Reden: overspel van de echtgenote. Er volgt een onzekere tijd voor de kinderen. Maria verblijft met haar moeder bij opa. Gescheiden van broertje Gerrit, die bij oom Jan en tante Dina Pels in Rotterdam wordt ondergebracht.

Zorgt zijn vader niet voor Gerrit omdat hij ziek is? Karel Pels overlijdt in 1899, binnen een jaar na de scheiding. Oom en tante willen graag voor Gerrit blijven zorgen. De 11-jarige Maria wordt in het Elisabeth Weeshuis geplaatst. Over haar tijd daar heeft oma altijd gezwegen.

Via archiefonderzoek weten we wel dat Maria vertrekt zodra de gelegenheid zich voordoet. De protectoren proberen haar nog op andere gedachten te brengen, omdat ze ‘niet zo sterk van gestel’ is. Ze blijft bij haar besluit.

In Het Nieuws van den Dag wordt geadverteerd voor een betrekking voor een Tweede Meid. Maria start in 1904 in Katwijk. Daarna werkt ze tot 1914 ook in Rotterdam, Bussum, Blaricum, Hellevoetsluis en Den Haag. Haar laatste dienstje is bij een landmachtofficier en zijn gezin. Ze trouwt in 1914 met de ‘oppasser’ die het uniform en de militaire uitrusting van hun werkgever verzorgt: Dirk van der Mast uit Moerkapelle.

Na haar huwelijk blijft Maria enige tijd in Moerkapelle wonen. Korte tijd later verhuist het paar naar Rotterdam. Een zeer gelukkig huwelijk, waaruit drie dochters worden geboren. Zij krijgen elk één dochter, en een daarvan is mijn moeder Emilie. Maria Pels is 70 jaar geworden.